POLSKI SPANIEL MYŚLIWSKI AMUNICJA & ARMATA
HOME | HISTORIA | CHARAKTER | WZORZEC | PIES | SUKI | ZDJĘCIA | BIŻUTERIA | KONTAKT


HISTORIA RASY



Polski Spaniel Myśliwski to rasa myśliwska typu płochacz. Jej korzenie sięgają znanych polskich hodowli psów myśliwskich z terenów Kresów Wschodnich z przełomu wieków XIX i XX, gdzie hodowano szczególnie wartościowe (eksterierowo i użytkowo) springer spaniele.
Pierwsze wzmianki w polskiej literaturze o polowaniu ze spanielami pochodzą z XIX wieku. Spaniele polowały z pieszym myśliwym, towarzyszyły w spacerach i tzw. polowaniu na upatrzonego, bobrowały za kaczkami i aportowały zdobycz.
Różne rasy spanieli były sprowadzane na tereny Polski, przy okazji importów gończych francuskich i angielskich do polowań par force. Były to głównie użytkowe springery, cockery, pojedyncze sussexy i field spaniele.
August Sztolcman na początku XX wieku pisze o nich w "Łowcu Polskim": "przeznaczeniem spanieli nie jest bezużyteczne w gąszczach wystawianie ptaków, tylko wypędzenie ich bez stójki; rozpędzanie zwierzyny poza obrębem strzałów myśliwego nie miałoby celu".
Że tworzyły jeden typ użytkowy świadczy wypowiedź Sztolcmana: "Wszystkie te rasy służą do jednego celu i bez wielkiej szkody mogłyby zlać się w jedną, pośrednią rasę". Prorocze te słowa miały się spełnić za.. kilkadziesiąt lat.
Pod koniec XIX wieku na dalekiej Syberii hodowali i polowali ze spanielami członkowie znanego rodu Koziełł-Poklewskich.
W Nowo-Ukraince hodował sussex spaniele nasz rodak Emeryk Nowicki, stąd rozchodziły się one do Polski i w głąb Rosji.
Najbardziej znaną wielką miłośniczką psów w tym typie była księżna Izabela Radziwiłłowa, która w majątku Mankiewicze na Polesiu hodowała je pod przydomkiem "LWA".
Importowała wiele cennych springerów z Anglii, w tym najbardziej wartościowego Championa Anglii i zwycięzcę Field Trialsów w 1930 roku ROLICKA of Harting. Do wybuchu II wojny światowej psem tym były kryte suki zarówno w hodowli Radziwiłłów jak i hodowców z sąsiednich majątków. Księżna miała też springery i cockery ze słynnej angielskiej hodowli "of Ware" F. Richardsa i prawdopodobnie walijskie springery.
Rezydent w Mankiewiczach generał A. Carton de Wiart również sprowadzał doń springery z Anglii.
Wybuch II wojny światowej spowodował, że Radziwiłłowie wyjechali z Polesia. Część spanieli zarekwirowano i wywieziono w głąb Rosji, gdzie krążą o nich do dziś opowieści, jako o psach użytkowych.
Pozostałe psy dalej były hodowane, przy czym przez wiele lat nie zwracano uwagi na eksterier a nawet czystość rasy tylko na użytkowość uzyskiwanych w ten sposób psów.
Psy ras francuskich były mniej znane, przez co ich wpływ na spaniele na naszych terenach był znikomy.
Pisze o nich Stefan Błocki (1933r.): "W Polsce pojawiają się psy francuskie sporadycznie i przeważnie na ziemiach byłego zaboru rosyjskiego. Na ogół są one delikatniejsze od psów angielskich i niemieckich i wymagają aklimatyzacji". Większość z nich była w kolorach brązowo-rudych z łatami i przesianiem, niekiedy z białymi znaczeniami. Wpływ na to miały zwierzęta wyjściowe, często brązowo-łaciate i upodobania myśliwych do psa jak najbardziej zbliżonego do kolorów lasu - mało widocznego dla płoszonej zwierzyny.
Na początku lat 80 ubiegłego wieku dobre stany zwierzyny drobnej i trudności aprowizacyjne, spowodowały wzrost zainteresowania psami myśliwskimi małych ras. Spaniele okazały się strzałem w dziesiątkę.
W tworzeniu rasy miał duży udział prof. dr hab. Kazimierz Ściesiński wykładowca SGGW i wielki miłośnik spanieli. Dzięki niemu walory wyrównanych pracujących spanieli doceniono nie tylko w Polsce, ale i w różnych krajach Europy. Polują one w Holandii, w Rosji i na Litwie, a w Estonii, Szwecji i w Polsce, były przedmiotem badań naukowych w zakresie behawioru psowatych i doczekały się opracowań na uniwersytetach Tartu (Estonia) i Uppsala (Szwecja) oraz w warszawskiej SGGW.
W tych latach dr Andrzej Krzywiński - naukowiec PAN, przyrodnik, myśliwy i sędzia prób pracy psów myśliwskich, hodujący jamniki, łajki i jagdteriery z przydomkiem" Z Szerokiego Boru", zainteresował się lokalnymi typami spanieli, oraz tymi zachowanymi na dawnych kresach Rzeczpospolitej, tu i ówdzie wykorzystywanych w łowiectwie, które odpowiadały dawnym opisom przekazywanym z pokolenia na pokolenie przez myśliwych.
Polskie Spaniele były kilka razy pokazywane przy okazji imprez myśliwskich i wystawy psów w Poznaniu - w latach 80.
W programie hodowlanym, prowadzonym według ścisłego harmonogramu od lat 90. XX wieku, polskie spaniele dr Andrzej Krzywiński selekcjonował pod względem zdolności do pracy, temperamentu i pasji łowieckiej oraz eksterieru.
Pierwszą suką hodowlaną była brązowa z przesianiem PESTKA. Ten kolor stał się wiodącym w późniejszej hodowli polskich spanieli myśliwskich, choć trafiały się w miotach osobniki czarne-przesiane i czasem z podpalaniem. Zarówno ona jak i jej matka Dina charakteryzowały się wybitnymi cechami użytkowymi i dużą skłonnością do pracy w wodzie.
W 1994 roku z krycia springer spanielem o imieniu Feliks otrzymano pierwszy bardzo wyrównany miot, w tym dwie bardzo wartościowe suki Brudasa i Łeskę. Na pierwsze krycie suka o imieniu Brudas pojechała do Rosji.
W późniejszych latach w miarę rozwijania się hodowli niektóre suki kryte były jeszcze springer spanielem z linii mocno użytkowej oraz bardzo wartościowym spanielem bretońskim sprowadzonym z Czech o imieniu Bastien z Bezdecova Dvora.
Kilka lat temu sprowadzono wartościowego pasa z Rosji o imieniu Dubelt, głównie którego w ostatnich latach używano jako reproduktora.
W ten sposób udało się uzyskać psy o jednolitej maści brązowo-dropiatej, podobnie ja wyżły niemieckie i w różnym odcieniu. Czasem zdarzają się psy z płowym podpalaniem ale charakterystyczny w rasie jest biały koniec ogona, który umożliwia zobaczenia psa pracującego w szuwarach.
Wydaje się iż najładniejsze są osobniki, które posiadają brązowe łaty o mocnym dużym cętkowaniu, które widziane jest z daleka i w tym kierunku obecnie są dobierane osobniki hodowlane.
Ważną sprawą jest aby psy posiadały włos przylegający, niewymagający pielęgnacji (trymowania, strzyżenia) jak to jest przy cocker spanielu czy springer spanielu.
Psy te charakteryzują się wyjątkowym kontaktem z człowiekiem oraz pasją w pracy na ptactwo wodno-błotne jak i kuraki leśne (cietrzew, głuszec). Wykazują dużą skłonność i chęć do pracy dolnym wiatrem, także można je szkolić do odszukiwania postrzałków.
Niektóre osobniki przejawiają skłonność do pracy na dzika i drapieżniki.
Z pewnością pies oprócz polowania nadaje się jako pies rodzinny i może obie te funkcje spełniać równocześnie. Bardzo lubią obcować z ludźmi i są opiekuńcze w stosunku do dzieci i innych zwierząt.
Dr. Andrzej Krzywiński z powodzeniem wykorzystuje silnie rozwinięty instynkt opiekuńczy u swoich spanielek w odchowie i introdukcji do życia w naturze osieroconego potomstwa różnych gatunków dzikich zwierząt (wilk, ryś, bóbr, jenot i wydra).
Psy te świetnie nadają się do dogoterapii a z uwagi na chętną pracę po tropie człowieka mogą służyć do odszukiwania zaginionych osób, zwłaszcza dzieci.
28 września 2016 roku Zarząd Główny ZKwP podjął uchwałę mówiącą, że od 1.01.2017 r. zostaje otwarta Księga Wstępna dla Polskiego Spaniela Myśliwskiego z jednoczesnym dopuszczeniem do udziału w wystawach jako rasa nieuznana.
Do tej pory zostało wyhodowanych około 400 psów.
Podczas III Festiwalu Psów Myśliwskich w Spale zaprezentowało się ich około 30 sztuk, przy tej okazji przeprowadzono pomiary zoometryczne dorosłych osobników i dokumentację fotograficzną, która pokazała, że polskie spaniele są grupą psów o bardzo wyrównanym eksterierze. Powstał wtedy wzorzec rasy i wyliczono populację wyjściową na około 250 żyjących osobników.

Wykorzystane materiały:
- artykuły autorstwa: dr Andrzej Krzywiński, dr T. Borkowski, Gabriela Łakomik - Kaszuba
- "Polski płochacz" - Łowiec Polski 12/2016
- "Polski spaniel myśliwski" - Pies 4/2016
- Wstępny wzorzec polskiego spaniela myśliwskiego - Pies 4/2016
-"Klub spanieli i psów dowodnych - Polski Spaniel Myśliwski"
- "Pies rasowy - 4.08.2017"

POLSKI SPANIEL MYŚLIWSKI

Portret Tomasza Zamoyskiego z koniem i psem - Wojciech Kossak 1928 rok, fot. z archiwum Łowca Polskiego

POLSKI SPANIEL MYŚLIWSKI

Wincenty i Tadeusz Koziełł-Poklewscy ze spanielami myśliwskimi hodowanymi przez nich na Syberii,
fot. z archiwum Grzegorza Poklewskiego-Koziełł

POLSKI SPANIEL MYŚLIWSKI

Gabriela Łakomik i dr Andrzej Krzywiński, oraz AMUNICJA i ARMATA Z Szerokiego Boru,
fot. Andrzej Wierzbieniec - Łowiec Polski

World Canine Organisation ZWIĄZEK KYNOLOGICZNY W POLSCEPOLSKI SPANIEL MYŚLIWSKI KONTAKT: +48 507 966 489; hodowla@psm.net.pl POLSKI SPANIEL MYŚLIWSKI

Copyright PSM - GUARDIAN TEAM FCI.
Rozpowszechnianie materiałów bez zgody PSM - GUARDIAN TEAM FCI - zabronione